Alternatieve fondsenwerving: een begeleidende gids

Tax Shelter

De Tax Shelter is een federale belastingmaatregel die particuliere investeerders een directe vermindering van hun personenbelasting geeft wanneer zij nieuw kapitaal inbrengen in jouw startende of groeiende onderneming. Hoe jonger en kleiner het bedrijf, hoe hoger het fiscale voordeel voor de investeerder én hoe aantrekkelijker jij bent als investeringsdossier.

De Tax Shelter is een investeringsvorm die de kredietgever recht geeft op participatie via aandelen en het eigen vermogen van de onderneming laat stijgen. Twee belangrijke zaken om te onthouden zijn:

1. Zorg dat jouw bedrijf zelf iets in de plaats krijgt naast cash. Denk bijvoorbeeld aan kennis inzake bedrijfsvoering of financieel management.
2. Voorkom té grote dilutie van jouw aandeel.

Hieronder een overzicht van de belangrijkste voorwaarden:

Voordelen

• Geen sectorbeperking, alle activiteiten komen in aanmerking.
• Geen terugname van het fiscaal voordeel bij faillissement van de vennootschap.
• Via erkende crowdfundingplatformen al toegankelijk vanaf €100 investering.

Beperkingen

• Max. €100.000 per investeerder per jaar: startup én scale-up samen. Investeert iemand al €60.000 in een startup, dan resteert slechts €40.000 Tax Shelter-ruimte voor een scale-up.
• Max. €500.000 op te halen per startup, en €1.000.000 per scaleup over haar gehele bestaan.
• Investeerder moet de aandelen minimaal 48 maanden aanhouden. Vroeger verkopen leidt tot pro-rata terugvordering van het voordeel.
• Jij als bedrijfsleider bent steeds uitgesloten, ook als onbezoldigd bestuurder. Je geniet als founder zelf nooit van dit voordeel in je eigen vennootschap.
• Investeerder mag niet meer dan 30% van de aandelen verwerven. Het deel boven die drempel geeft geen recht op belastingvermindering.

Niet te verwarren: Tax Shelter voor audiovisueel, podium & gaming

Er bestaat een gelijknamige maar volledig andere regeling voor investeringen in film, theater en videospellen. Deze richt zich tot vennootschappen als investeerder en valt onder de vennootschapsbelasting.

Wie Komt in Aanmerking?

Elke Belgische rijksinwoner, inclusief familieleden van oprichters en werknemers, kan als investeerder optreden, evenals niet-inwoners met minstens 75% Belgische beroepsinkomsten. Jouw vennootschap moet een micro- of kleine vennootschap zijn, niet beursgenoteerd, geen vastgoed- of beleggingsvennootschap, en minder dan €500.000 aan fiscaal aangemoedigde inbrengen hebben ontvangen.

Klaar om investeerders aan te trekken via de Tax Shelter?

Als founder kies je uit vier investeringswegen waarmee je Tax Shelter-kapitaal kunt ophalen:

• Rechtstreekse aandelenverwerving: via notariële kapitaalverhoging.
• Erkend crowdfundingplatform: vandaag actief: Spreds en LITA.co (FSMA-vergund).
• Private startersprivak: vandaag actief: Torus Capital (tech-bedrijven).
• Openbaar startersfonds: wordt vermeld op VLAIO maar nog niet operationeel in België.

Win Win lening

De Winwinlening is een Vlaams fiscaal instrument waarmee particulieren uit jouw netwerk een achtergestelde lening kunnen verstrekken aan jouw bedrijf. In ruil geeft de Vlaamse overheid hen een fiscaal voordeel. Voor jou als founder is het cruciaal verschil met de Tax Shelter dat je geen aandelen weg geeft. Je leent geld en betaalt het terug. Eigendom en controle blijven volledig bij jou.

Voordelen

• Niet-dilutief. Je geeft geen aandelen weg. De investeerder wordt schuldeiser i.p.v. mede-eigenaar.
• Geen sectorbeperking en geen leeftijdsbeperking voor de vennootschap. Zowel starters als gevestigde kmo’s van tien jaar of ouder komen in aanmerking.
• Belastingkrediet, geen -vermindering. De investeerder ontvangt de 2,5% ook als hij weinig of geen belastingen betaalt. Dit maakt het instrument toegankelijker voor een bredere groep kredietgevers.
• Overheidsgarantie bij faling. Als jouw onderneming failliet gaat, recupereert de investeerder 30% van het verloren kapitaal via een eenmalig belastingkrediet. Dat verlaagt de drempel om te lenen bij mensen uit je netwerk.
• Eenvoudige administratie. Een akte, een aflossingstabel en registratie bij PMV volstaan. Geen jaarlijkse attesten gedurende meerdere jaren.

Beperkingen

• Terugbetalingsverplichting. Je leent geld en moet het terugbetalen plus interest. Dit legt een cashflowverplichting op jouw groeitraject.
• Uitsluitend Vlaams instrument. Zowel jouw onderneming als de kredietgever moeten gevestigd zijn in het Vlaamse Gewest. Brusselse en Waalse equivalenten bestaan maar vallen onder andere regelgeving.
• Jij als founder/bedrijfsleider bent uitgesloten als kredietgever in je eigen onderneming, net als bij de Tax Shelter.

Wie Komt in Aanmerking?

Als kredietnemer kom je in aanmerking als jouw onderneming voldoet aan de Europese kmo-definitie en een exploitatiezetel heeft in het Vlaamse Gewest. Vzw’s met een economische activiteit komen eveneens in aanmerking. De kredietgever moet een particulier zijn die in het Vlaamse Gewest woont of er belastingplichtig is, mag geen werknemer zijn van de onderneming, en mag noch zelf noch via een partner een bestuursfunctie uitoefenen of meer dan 5% van de aandelen houden.

Platformen & Instanties

PMV is het officiële registratieloket voor alle Winwinleningen. Zonder registratie bij PMV heeft de kredietgever geen recht op het fiscale voordeel.

Combinatie met het Vriendenaandeel: de Winwinlening kan worden gecombineerd met het Vriendenaandeel, waarbij een particulier rechtstreeks kapitaal inbrengt in ruil voor aandelen en een gelijkaardig belastingkrediet van 2,5%. Het gecumuleerd plafond van ligt op €75.000 per kredietgever en €300.000 per onderneming.

De Winwinlening kent een gestage populariteitsgroei. In 2023 registreerde PMV 6.092 Winwinleningen voor een totaalbedrag van bijna €136 miljoen, een stijging van 14% ten opzichte van het jaar ervoor. Sinds de hervorming van oktober 2020 werden de plafonds verhoogd (van €50.000 naar €75.000 per lener, van €200.000 naar €300.000 per kmo) en werd de looptijd flexibeler gemaakt (van een vaste 8 jaar naar een vrij te kiezen termijn van 5 tot 10 jaar). De wettelijke rentevoet voor 2026 is vastgesteld op 4,5%.

Converteerbare lening

Een converteerbare lening is een standaardlening met één cruciale toevoeging: de schuld kan, bij een afgesproken trigger event, worden omgezet in aandelen van jouw bedrijf. Zolang die conversie niet plaatsvindt, blijft het gewoon een lening die je moet terugbetalen op eindvervaldag. Voor jou als founder betekent dit dat je al vroeg kapitaal kunt aantrekken, zonder meteen een moeilijke waardebepaling te moeten uitonderhandelen.

De trigger events zijn in principe commercieel te onderhandelen. Normaal gezien is dit een nieuwe kapitaalsronde. Echter is het ook mogelijk om andere triggers te onderhandelen of deze in tijd te spreiden. Ook floors en caps zijn te onderhandelen. Een gedreven investeerder zal graag onderhandelen over een waarderingscap, dat hem ten gunste valt bij de conversie en toelaat aandelen te verwerven aan een lagere prijs. Jouw bedrijf kan dan een floor onderhandelen om te voorkomen dat de aandelen te goedkoop in handen vallen van de investeerder in grote dilutie van founders veroorzaakt.

Voordelen

• Uitgestelde waardebepaling. In een vroege fase is een correcte waardering van jouw bedrijf nauwelijks te onderbouwen. Een converteerbare lening stelt die discussie uit tot een volgende ronde, wanneer de markt zelf een prijs bepaalt.
• Eenvoudiger en goedkoper dan een kapitaalronde. Geen notariële akte vereist, minder documentatie, lagere transactiekosten. Je kunt sneller schakelen dan bij een klassieke aandelenronde.
• Geen onmiddellijke dilutie. Zolang de lening niet converteert, geef je geen aandelen weg. Eigendom en controle blijven bij jou totdat er een trigger plaatsvindt.
• Rente is fiscaal aftrekbaar. In tegenstelling tot dividenden zijn interestbetalingen een bedrijfskost die de belastbare grondslag verlaagt.
• Bescherming voor de investeerder bij faling. Verliezen op een converteerbare lening kunnen in België in aanmerking komen voor aftrek van het belastbare inkomen, wat de drempel voor business angels verlaagt.

Beperkingen

• Het blijft een schuldverplichting. Als er geen conversie plaatsvindt, moet je de hoofdsom plus rente terugbetalen op eindvervaldag. Dit legt een cashflowdruk op jouw groeitraject.
• Schuld op de balans. De lening verschijnt als vreemd vermogen, wat jouw kredietwaardigheid bij banken kan beïnvloeden en alarmprocedures onder het insolventierecht sneller kan activeren.
• Druk op de volgende ronde. Om founder-dilutie te beperken, moet de waardering bij de volgende ronde hoog genoeg liggen. Dit kan strategische druk creëren op het moment dat je de trigger wilt activeren.
• Complexiteit bij meerdere kredietgevers. Meerdere converteerbare leningen met verschillende parameters leiden tot inconsistente voorwaarden en verhogen de administratieve last bij conversie.
• Minder populair bij institutionele VC’s. Professionele fondsen verkiezen doorgaans onmiddellijk aandeelhouderschap met duidelijke governance. Converteerbare leningen zijn vooral aantrekkelijk voor business angels en corporate investeerders.

Wie Komt in Aanmerking?

Een converteerbare lening is geen gereguleerd instrument met wettelijke drempels: elke rechtspersoon en elke particuliere investeerder kunnen in principe een converteerbare lening afsluiten. In de praktijk is het instrument het meest gangbaar bij vroege startups in de ideatie- of ontwikkelingsfase en business angels of corporate investeerders die vroeg willen instappen maar de waardebepaling willen uitstellen. De uitgifte van nieuwe aandelen bij conversie vereist wel een beslissing van de algemene vergadering en moet voldoen aan de voorschriften van het Wetboek van Vennootschappen en Verenigingen.

CFOrent Insight: Kies je looptijd met buffer

Het doel blijft om op de vervaldag zoveel mogelijk terug te betalen in de vorm van aandelen. Daarom is het belangrijk de looptijd te kiezen die jouw bedrijf voldoende tijd geeft om een nieuwe kapitaalronde af te ronden. Vergis je niet, dit duurt vaak langer dan verwacht!

Zo voorkom je dat de investeerder zijn lening kan hefbomen en een terugbetaling in cash vragen en zo vermogen uit jouw bedrijf haalt.

Durfkapitaal

*De term wordt nogal eens breed gebruikt maar we spreken hier over de institutionele investeerder.

Durfkapitaal is professioneel risicokapitaal van fondsen die investeren in bedrijven met een hoog groeipotentieel, in ruil voor aandelen. Maar ook jouw bedrijf kan een stevig voordeel halen uit goed durfkapitaal. Ze komen immers aan boord met strategische begeleiding en toegang tot een breed netwerk. Spraken we eerder over founders die de focus behouden op hun idee, dan kunnen founder en durfkapitaal een zeer krachtige symbiose vormen om jouw bedrijf naar de volgende fase te brengen.

Voordelen

• Smart money. Een goede VC brengt meer dan cash: toegang tot zijn netwerk van klanten, partners en latere investeerders, en operationele expertise die de groeisnelheid verhoogt.
• Geen wettelijk plafond op het op te halen bedrag. Waar de Tax Shelter beperkt is tot €500.000 en de Winwinlening tot €300.000, kent VC geen wettelijk maximum. De omvang hangt enkel af van markt, tractie en ambitie.
• Geloofwaardigheid en signaalwerking. Een VC-investering werkt als een kwaliteitslabel richting klanten, talent, banken en volgende investeerders.
• Follow-on capaciteit. Professionele VC-fondsen reserveren kapitaal voor vervolgrondes in hun portfoliobedrijven, wat je financiële continuïteit versterkt.

Beperkingen

• Dilutie van jouw aandelenbelang. Elke ronde verwatert jouw eigendom. Wie meerdere rondes doet, kan als founder terugvallen op 30 à 45% van de aandelen of zelfs minder. Dit beïnvloedt zowel je stemrecht als je financiële opbrengst bij exit.
• Hoge groeidruk. VC-fondsen beheren externe middelen en verwachten een significante return binnen 7 tot 10 jaar via een exit (overname of beursgang). Dit model past niet bij elke ondernemer of elke sector.
• Selectief en tijdsintensief proces. VC-fondsen investeren in minder dan 1 à 2% van de dossiers die ze ontvangen. Een succesvolle ronde ophalen neemt gemiddeld 3 tot 6 maanden in beslag.
• Sectorvoorkeur. De meeste Belgische VC-fondsen richten zich op technologie, deeptech, healthtech en software. Traditionele sectoren vinden moeilijker aansluiting bij professionele VC-fondsen.

Hoe Benader je een VC-Fonds?

Het VC-proces verloopt doorgaans via een warme introductie door een gemeenschappelijk contact, een acceleratorprogramma of een pitchevenement. Daarna volgt een eerste gesprek, een uitgebreide due diligence op product, markt, team en financiën, en als beide partijen interesse hebben, een term sheet.

In het jaar 2025, deden we vanuit CFOrent zélf een klein onderzoek naar de Belgische VC markt, en breidde we uit over wat jouw interessant maakt als startup en hoe VCs en startups elkaar vinden. Lees er meer over in ons blog.

Microkrediet

Microkredieten zijn kleine professionele leningen, doorgaans tot €25.000, gericht aan ondernemers die geen of slechts gedeeltelijk toegang hebben tot een klassiek bankkrediet. De redenen daarvoor zijn divers: een te korte activiteitshistoriek, het ontbreken van eigen inbreng of waarborgen, een eerder faillissement, of simpelweg een profiel dat buiten het standaardrisicokader van een bank valt. Microkredieten vullen precies die leegte op en combineren financiering altijd met begeleiding. Echter heeft dit type van financiering wel een specifiek karakter.

Waarvoor mag een microkrediet gebruikt worden?

Een microkrediet financiert uitsluitend professionele behoeften. Toegelaten bestedingen zijn onder meer:

• Investeringen in materiaal, machines of voorraden
• Werkkapitaal voor de dagelijkse werking
• Administratieve opstartkosten
• Marktonderzoek en eerste commerciële stappen
• In bepaalde gevallen: de eigen inbreng voor een Startlening

Privé-uitgaven, schuldherfinanciering en speculatieve investeringen zijn steeds uitgesloten.

Waar kan je terecht?

• microStart is een Belgische microfinancieringsinstelling, opgericht in 2010 met steun van BNP Paribas Fortis en het Europese InvesteringsFonds. Het verstrekt microkredieten van €500 tot €25.000 aan ondernemers, inclusief vzw’s, die geen toegang hebben tot bankkrediet, en combineert elke financiering met gratis individuele coaching gedurende de volledige looptijd van het krediet.
• Hefboom is een specifiekere organisatie die financiering en advies verstrekt aan projecten met een sociale en/of duurzame dimensie.
• Diverse klassieke banken die een starters-programma aanbieden.

Subsidies

Subsidies zijn niet-terugbetaalbare steunmaatregelen van de overheid voor specifieke activiteiten, investeringen of statuten. Anders dan leningen of aandelenkapitaal verdwijnen ze niet uit jouw vermogen en dilueert er niets. Ze zijn echter strikt gebonden aan voorwaarden en toepassingsgebieden. Stapeling van meerdere subsidies voor dezelfde kost is doorgaans niet toegelaten.

Vrijstelling Doorstorting Bedrijfsvoorheffing

Als startende werkgever hoef je een deel van de ingehouden bedrijfsvoorheffing op werknemerslonen niet door te storten aan de fiscus. Het bedrag dat je inhoudt op het loon van de werknemer blijft ongewijzigd, het voordeel zit volledig aan jouw kant als werkgever.

• Microvennootschap: 20% vrijstelling op de ingehouden bedrijfsvoorheffing.
• Kleine vennootschap: 10% vrijstelling op de ingehouden bedrijfsvoorheffing.
• Toepasbaar zolang je maximaal 48 maanden bent ingeschreven in de KBO.
• Per werknemer apart berekend, geen sectorbeperking.

Investeringsaftrek

De investeringsaftrek laat je toe om bovenop de normale afschrijving een bijkomend percentage van de aanschaffingswaarde van een investering fiscaal af te trekken. Dit verlaagt de belastbare winst zonder dat de investering zelf anders verloopt.

• Basisaftrek: 10% voor eenmanszaken en kleine vennootschappen.
• Verhoogde thematische aftrek: 40% voor kleine vennootschappen die investeren in energie-efficiëntie, digitalisering, onderzoek of milieu (30% voor grote vennootschappen).
• Enkel voor nieuwe materiële of immateriële vaste activa die minstens 3 jaar exclusief professioneel worden gebruikt in België.
• Uitgesloten: personenwagens, activa die sneller dan 3 jaar worden afgeschreven, gebouwen voor doorverkoop.

Andere Starterssubsidies

• Innovatieve Starterssteun (VLAIO): €50.000 vast subsidiebedrag plus begeleiding door een VLAIO-bedrijfsadviseur, voor vennootschappen jonger dan 2 jaar met een innovatief project ter waarde van minimaal €70.000. Elke onderneming kan dit maximaal één keer ontvangen.
  
• Starterskorting (RSVZ): Primostarters die voor het eerst als zelfstandige starten, betalen gedurende de eerste vier kwartalen verlaagde sociale bijdragen. De exacte kwartaalbedragen hangen af van het geraamd beroepsinkomen.
  
• Vrijstelling voorafbetalingen: Startende vennootschappen zijn gedurende de eerste drie boekjaren vrijgesteld van de belastingvermeerdering bij onvoldoende voorafbetalingen. Je hoeft de eerste drie jaar geen kwartaalvoorschotten op de vennootschapsbelasting te storten.
  
• Snellere btw-teruggave: Starters kunnen tijdens de eerste 24 maanden maandelijks hun btw-tegoed terugvorderen in plaats van per kwartaal, wat de cashflow in de opstartfase verbetert.
  

CFOrent Insight: Lees je goed in!

België en/of Vlaanderen geven veel opties tot subsidie aanvragen, alleen is de realiteit een kluwe van voorwaarden, tijdsvoorwaarden, procedures etc. om succesvol een subsidie te verkrijgen.

Het is dus zeer belangrijk je goed in te lezen en de subsidies die jouw bedrijf kunnen helpen in kaart te brengen.

Bij CFOrent hebben we al vele starters geholpen bij het verkrijgen van subsidies en we hebben een experten-zicht op de verschillende procedures. Aarzel niet om ons te contacteren.

Andere financieringen

Naast de bovenstaande mogelijkheden, is er nog een brede waaier aan netwerk georiënteerde fondsen, zoals crowdfunding/-lending, growthfunding, business angels en alle andere soortgelijke financieringen met een individueel karakter.

Enkele voorbeelden:

• WinWinner is een gekend matchmaking- en crowdlendingplatform in België, erkend door de FSMA. Het platform brengt ondernemers en particuliere investeerders samen, screent dossiers op terugbetalingscapaciteit (geen sectorvoorkeur) en verzorgt de volledige administratieve opvolging. Ondernemers kunnen vrijblijvend een quickscan indienen; maandelijks worden geselecteerde ondernemingen toegelaten om een campagne te starten.
• BeAngels profileert zich dan weer als de tussenpersoon om startups in contact te brengen met kapitaalkrachtige individuen.
• Incubator/accelerator IMEC België steunt ideeën rond tech, deep-tech, healthtech en electronics. Als onderzoekscentrum trekken zij zowaar bijna 40% van Vlaamse subsidies naar zich toe, zo schreef De Tijd. Bijgevolg vormen ze een interessante partner voor startups in de sector.
• Is jouw bedrijf gericht op consumenten, kan Growfunding soelaas brengen. Investeringen worden omgezet in natura, waarbij de investeerder een goed ontvangt in ruil voor de investering.
• EIC accelerator is georganiseerd vanuit de Europese overheid en steunt initiatieven met een europees of globaal karakter.